hallo, ik verwelkom je graag met:
Francesca (Ezra Pound)
You came in out of the night
And there were flowers in your hand,
Now you will come out of a confusion of people,
Out of a turmoil of speech about you.

I who have seen you amid the primal things
Was angry when they spoke your name
In ordinary places.
I would that the cool waves might flow over my mind,
And that the world should dry as a dead leaf,
Or as a dandelion seed-pod and be swept away,
So that I might find you again,
Alone.

en met een diepe wijsheid:

O poeta xe9 um fingidor /De dichter is een veinzer (Fernando Pessoa)

en tot slot met Arthur Rimbaud:

Et j’irai loin, bien loin, comme un bohxe9mien,
Par la Nature, – heureux comme avec une femme.

Zo, dan kunnen we nu starten. Veel leesgenot.

ze nam even de nachttrein
naar de hoofdstad
slurpte
het sperma van de duivel
was warm
quills
schreef ze op de muur
dropte een fles pompoensoep
in de ijskast

en ging heen

thuis trok ze
een rode lijn
over het midden van het bed

stierf
een onnatuurlijke dood

ni dieu ni maxeetre
ik geef de katten hun brokjes
en open het boek
op pagina 6

(strombeek, 23 augustus 2006, 7u02)

hij hield zijn fotoapparaat
als een geladen revolver tegen haar slaap
de geesten zwegen en aten verder
wanneer de flits van de bliksem
in de donder weergalmde
op de rand van het bed
droomden ze dat liefde
van hand tot hand ging
en rook zoals de geraniums
op de vensterkozijnen van
een kleinstedelijk rendez-vous hotel

och
ook ik omarmde enkel
met voorbedachten rade
de onschuld van uitgeprinte tekens
de schets van een guitige lach
en de echo van een meineed
of van een reeks uitvergrote
in filosofie verhulde lichaamsklieren
en ik verbrandde me aan de wetenschap
dat ze onder haar zwarte kleren
maagdelijk wit was, ongelaagd en onbelaagd

we werden tot xe9xe9n dossier samengevoegd
en bedacht met een voorbeeldige werkstraf
en door de tralies heen
droomden we dat de playmate of the month
rechtop liep in de straten van de stad
al viel daarop de regen
van een scherp gestelde god
en sloegen in de achterbuurten
deurwaarders de boeken dicht

(4 augustus 2006)

liefste belle,

ik heb gepoogd je affaire met Frans uit mijn hoofd te zetten maar het lukt me niet. ik had gehoopt dat je vanmorgen een gebaar ging stellen, dat je die link op je x93bellenx94 zou hebben verwijderd, of me minstens een morgengroet zou hebben gebracht. ik had een teken van je verwacht maar ik heb het niet gezien.

ik kan die situatie niet aan. ik voel me niet op mijn gemak en alles is veranderd. ik kan niet meer argeloos en liefdevol aan je denken als een compagnon die hoewel ver van mij, toch heel dicht is. ik voelde de voorbije weken geen aandrang me in te laten hoe je je dagen doorbracht en ik dacht aan je bezigheden met plezier. nu zie ik je op je ronde van hier naar daar even rap binnenglippen bij die Frans om er dingen te zeggen of te doen waarmee ik niet kan leven. ik voel me belaagd en bedreigd door een permanent gevaar gekwetst te worden. ik sta weer met twee benen in een wereld van schijn, bedrog, wantrouwen, een wereld waar ik drie jaar geleden met succes afstand van genomen heb.

dat ik gisteren alcohol heb opgehaald is een veeg teken. ik heb geen zin terug aan de drank te geraken of me weer onder de medicatie te moeten stoppen.

ik kan je sinds gisteren niet meer vrij en onbevangen tegemoet treden. ik heb mijn best gedaan je situatie te begrijpen en intellectueel lukt me dat best, maar gevoelsmatig heeft het ganse gebeuren mijn vermogen om grappig en speels met je om te gaan gefnuikt. ik kan in de dag niet meer aan je denken als mijn kleine bewaarengel. ik kan geen trein opstappen of met de auto naar Hasselt rijden en rekening moeten houden met de kans dat die pijn misschien nog aangedikt wordt.

ik heb gisterennacht aan de telefoon nog de houding kunnen aannemen dat ik er allemaal een spons kon over vegen. dat kan ik ook. maar mijn belle is mijn belle niet meer.

je kon misschien niet weten dat ik van een andere wereld was en dat ik tot een andere mensensoort hoor. even heb ik in de illusie geleefd dat ook jij tot die andere mensensoort behoorde en de twee, drie laatste weken zijn heel mooi geweest en ik ben heel gelukkig geweest en blij geweest.

ik sta nu voor de keuze: opnieuw ten onder gaan en leven in het voortdurend gevaar gekwetst te worden, in de dagelijkse achterdocht dat je daar in Hasselt achter mijn rug dingen doet waarmee ik me niet kan verzoenen of zoals steeds in mijn leven nieuwe illusies op te zoeken terwijl ik mijn katten streel en me bezig hou met verhevener zaken. ik heb drie jaar als een kluizenaar geleefd, bevrijd geweest van de tirannie afhankelijk te zijn van de liefde van een vrouw, en al bij al zijn het de gelukkigste jaren van mijn leven geweest. mijn fantasie en mijn "stripverhalen" geven me meer plezier dan het vocht van lippen waarvan ik niet weet of ze dubbele taal spreken of wat de betekenis is van hun uitgesproken verlangen. ik heb tien jaar geen seks gehad en ik heb niet het gevoel gehad iets gemist te hebben.

ik word gekweld door de angst dat verder gaan met je me in een diep ongeluk zal storten, meer zelfs: dat het er nu voor me op aankomt mijn leven veilig te stellen. in zijn geheel genomen heeft dit niets met jou als persoon te maken: ik had ongetwijfeld hetzelfde voorgehad was je iemand anders geweest. je hoeft je dus niets te verwijten. het is een keuze of ik me nog wel wil inlaten met mensen.

een afspraak maken voor het komend weekend is me overleveren aan een kwelling die me deze ganse week niet zal loslaten. ik kan dat niet aan, het spijt me. ik had gehoopt me te kunnen overgeven aan de rust van je bestaan, een poging te ondernemen om opnieuw te leven met iemand van vlees en bloed. ik vrees dat ik mijn ongeluk tegemoet ga en dat ik me beter houd bij boeken, tv-beelden en fantasiexebn. er is in mijn hoofd meer te beleven dat in de dorpen en steden van dit land. ik heb alvast het Festival afgezegd, ik heb daar niets te zoeken.

het is vermoedelijk voor jou allemaal veel erger dan voor mij. jij hebt nog amper geleefd. jij moet het doen met voortijdig gestopte studies, een loos huwelijk en de herinnering aan een non-relatie met een kleinburgerlijk heerschap (en ik begin je schaamte daarover te begrijpen). ik ben nu 60, bijna 61, en kan terugkijken op een leven waaruit ik het maximum heb gehaald: ik heb het Goed en Kwaad gezien, het Geheel en de Delen aanschouwd, omgegaan met het Kind, de Man en de Vrouw. ik heb in de hoogste middens vertoefd en ‘s avonds geleefd tussen arme turken, aziaten en afrikanen. ik heb Limburg en de wereld gezien: het was misschien mooi geweest om de laatste tien, twintig jaar terug te keren tot dat Limburg dat nog altijd diep in mijn hart leeft als de foto van mijn moeder op mijn schouw en de nagedachtenis van een vader die als twee arme misdeelde sukkels die wreed en onrechtvaardig konden zijn maar er toch maar voor gezorgd hebben dat ik mij een leven heb gemaakt dat velen mij benijd hebben. ik heb gedaan wat Willem Elsschot door zijn motto ‘Tussen Droom en Daad staan wetten, en praktisch en bezwaren’ als kleinburgerlijke nulliteit niet heeft gekund. ik heb de Wetten en de Praktische Bezwaren gelaten voor wat ze waren: hersenspinsels die niet meer waren dan deze die ik me zelf kon uitvinden en als zelf gekozen richtlijnen van mijn leven kon aanwenden, in plaats van mij als een slaaf te moeten schikken naar de bevelen van meesters die toch niets goeds met me voor hadden.

vanavond zal je vermoedelijk in je brievenbus June 1, 1974 hebben gevonden met Nico’s The End. het was bedoeld als iets dat ons gemeenschappelijk zou zijn, iets dat je kon naar luisteren als het eerste tastbare dat niet van mij was, maar van ons. The End als het Begin van iets nieuws. zoals de bloemen die ik je heb gestuurd. het zal nu een wrang geschenk worden:

This is the end, beautiful friend,
This is the end, my only friend.
The end of our elaborate plans,
The end of everything that stands,
The end, no safety no surprise,
The end, I’ll never look into your eyes again.

ik heb het nu ook even opgezet, om te genezen van een pijn, als therapie. om me morgen weer te begeven in nieuwe avonturen: want de wereld van de fantasie is zo rijk: alles is er mogelijk, alle verlangens worden er voldaan.

je hebt me drie weken doen dromen: ik ben je daar heel dankbaar voor. niemand heeft me dit de laatste tien jaar kunnen geven.

de werkelijke mensen, de mensen van vlees en bloed, met hun gewassen auto’s, hun gestofzuigde livings en hun gazon waarop hun kinderen niet mochten spelen, hun ogen die niet in de mijne durfden kijken en hun vingers die uit zenuwachtigheid de rand van de tafel vasthielden: die mensen hebben me veel pijn gedaan. ik heb altijd gehoopt dat ik mee kon werken aan een betere wereld dan deze waarin mijn ouders me hebben moeten opbrengen en waaraan mijn vader is ten ondergegaan. het heeft er even naar uitgezien dat dat allemaal zou lukken, maar de laatste tien jaar gaat het in dit land en in de wereld verschrikkelijk bergaf op alle vlakken. het heeft er even naar uit gezien dat we elkaar allen als medemensen konden zien, maar tegenwoordig zijn we allen weer mensen die niet lievers doen dan elkaar de duvel aandoen. ik ben blij dat ik dat "even" als een mogelijkheid en als een bijna bereikte werkelijkheid heb mogen beleven. ik draag het mee in mijn fantasiexebn, niet herkenbaar voor niemand: als een geheim tussen mij en mezelf. als een ring aan mijn vinger waarvan niemand weet wie mij die cadeau heeft gedaan. en ik zal zwijgend sterven zoals ik het mij meer en meer voorneem. als een lijk dat hier in mijn huis weken lang zal verrotten tot xe9xe9n of andere idioot, een deurwaarder of een schuldeiser de deur van mijn woning forceert. met mijn treurende katten die uit gebrek aan hun vertrouwd voedsel stukken vlees rukken van mijn lijf.

ik heb geen mensen meer nodig, belle. ik doe het steeds beter zonder hen. de postbode is een simpele hand geworden die brieven in de bus stopt, de GB-kassierster een metalen kassa, mijn poetsvrouw niet meer dan een foto van mijn verblijf in Azixeb, mijn vrienden geluiden aan de telefoon en letters op mijn mailbox. ik moet hun vlees en bloed niet meer. ik heb genoeg vlees en bloed gezien: nu wil ik in mijn hoofd realiseren wat in de werkelijke wereld jammer genoeg niet mogelijk is gebleken.

ik had me voorgenomen veel en alles met je te delen. maar alles lijkt me vergiftigd. ik zal straks een uurtje huilen, in de wetenschap dat dat heilzaam is en dat het mijn lichaam zuivert. ik zal je foto hier op mijn bureau niet wegnemen: ik heb hem er eens neergezet en hij zal er altijd blijven staan. als een teken van wat mogelijk is, van een mogelijkheid die ik met alle naamloze mensen op de wereld deel.

allez, een dikke kus. ik ga nu voor de rest van de dag wat zelfmoord plegen.

waldo

Maria ontving in haar grot
Haar onbevlekt hart
Het opzienbarend geluid
Van de vreemde engel
Die de metaaldetector had verschalkt
In de bres – de angst die kermde
Bad ze tot bloedens toe
Kuste Jozef
De brief met het caleidoscopisch beeld:
Gij zult niet doden!
Wie het woord grijpt,
Zal door het zwaard vergaan!

(10 januari 2006)

waarom de Amerikanen zullen verliezen in Irak?

In Vietnam hadden ze massa’s hoertjes ter hunner beschikking. En zelfs dan nog verloren ze!

GEDWONGEN COPULATIE: Natuur en Cultuur in de Evolutionaire Psychologie

Eric Rosseel

Vannzelfsprekend apprecieerde
de verheven godheid enkel de geestelijke essentie
van het voedsel en moesten de priesters zich
tevreden stellen met de materixeble overblijfselen.

(John D. Bernal)

Intro

Als een jonge ambitieuze chimpansee die gretig wil opklimmen in de dominantiehixebrarchie van zijn groep, zo wint de evolutionaire psychologie sinds ongeveer 1990 steeds meer aan status. Het evolutionaire paradigma verovert niet alleen diverse psychologische subdisciplines, maar verspreidt zich ook onder antropologen en cultuurwetenschappers. Het levert nu ook al munitie voor het onderzoeken van religiositeit, godsdienstfundamentalisme en zelfs zelfmoordterrorisme . En ook het feminisme, of toch een bepaald soort feminisme, geraakt in de ban, bij ons in Vlaanderen in de persoon van Griet Vandermassen, filosofe en ‘darwinistisch feministe’. Het feminisme heeft altijd afkerig gestaan tegenover biologische theoriexebn over geslachtsverschillen. Dergelijke theoriexebn ruiken immers naar genetisch determinisme, naar starre onveranderlijkheid en onmaakbaarheid van de seksuele omgangsvormen en verhoudingen.

Eerst kort: wat is evolutionaire psychologie nu precies? Evolutionaire psychologie neemt zich voor, op basis van verantwoorde wetenschappelijke methodologie, de werking van onze geest en ons gedrag te begrijpen en te verklaren vanuit genetisch vastgelegde psychologische mechanismen of ‘adaptaties’ die zich, via natuurlijke en seksuele selectie, hebben gevormd in de ontstaansgeschiedenis van de soort Homo Sapiens tijdens de oertijd en die wij nu, ongeveer 20.000 xe0 100.000 jaar later, nog steeds met ons meedragen. Conform aan de evolutietheorie hebben deze psychologische adaptaties (vormen van emoties, van denken en van gedrag) betrekking op het verhogen van de overlevingskansen en het voortplantingssucces van de individuen en de menselijke soort.

Onderhavig werk, dat poogt die evolutionaire psychologie op haar mxe9rites te beoordelen en haar claim dat ze de tegenstelling tussen ‘natuur’ en ‘cultuur’ uitwist kritisch wil onderzoeken, is in oorsprong gebaseerd op een close reading van het boek van David Buss Evolutionary Psychology: The New Science of the Mind , een veel gebruikt handboek voor bachelor studenten overal ter wereld. David Buss zelf is vooral actief geweest op het vlak van onderzoek naar verschillen in seksuele strategiexebn en partnervoorkeuren van mannen en vrouwen. Vroeger, in de late jaren ’90, hebben wij reeds belangstelling getoond voor de evolutionaire psychologie van Leda Cosmides & John Tooby en de wijze waarop zij evolutionaire mechanismen binnenbrachten in de cognitieve psychologie, dat deel van de psychologie dat zich bezighoudt met wat wij gewoonlijk ‘denken’ noemen. Omdat Cosmides & Tooby daarbij nogal wat berekeningen en kostenbaten analyses (computational strategies) bleken te beschouwen als onderdelen van onze aangeboren cognitieve architectuur, hebben wij toen verkeerdelijk geschreven dat de evolutionaire psychologie werkte met de metafoor van het brein als supercomputer . Een computer (ook een supercomputer) is echter een machine die met een zelfde algemene configuratie en software een enorme quasi-oneindige variabiliteit aan specifieke inhoudelijke inputs kan behandelen en verwerken. Het brein van de evolutionaire psychologie is echter geen computer: het is een verzameling knoppen die elk wachten op een specifieke input om ingedrukt te worden (ge-triggered te worden) en een bepaald probleemspecifiek gedragsmechanisme vrij te maken.

Naast David Buss’ handboek, een ruim aantal recente en minder recente werken en een serie artikelen in gedragsbiologische en psychologische vaktijdschriften (gemakkelijk te vinden op Internet) hebben wij met een even bijzondere aandacht Griet Vandermassen’s Darwin voor Dames onder het vergrootglas gelegd . De impact van de evolutionaire psychologie op het feminisme lijkt mij immers een uitgelezen stek om na te gaan of en hoe de evolutionaire psychologie, onder het mom van superieure wetenschappelijkheid, ons ‘ideologisch’ denken op diverse maatschappelijke terreinen gaat besmetten. (Uiteraard is een ideologie altijd besmet.) Griet Vandermassen is echter buitengewoon interessant omdat zij niet alleen haar feminisme stoelt op de evolutionaire psychologie (in het bijzonder deze van de geslachts- of gender-verschillen tussen man en vrouw, jongen en meisje) maar dit feminisme bovendien kadert in een algemene politieke opstelling die zij als ‘darwiniaans links’ aanduidt . En dit in een politiek landschap waar ‘links’, zeker in Europa, de laatste tien xe0 vijftien jaar (o.a. door de val van de Berlijnse Muur, maar niet alleen daardoor) ideologisch duidelijk de pedalen kwijt is geraakt en ook meer en meer haar traditionele achterban aan het verliezen is. Toch zijn in die periode een wildgroei aan linkse varianten opgedoken zoals ecologisch of groenlinks, links-liberalen, postmarxistisch links, deleuziaans links, lacaniaans links (met cultfiguur Slavoj ?i?ek), enzovoort plus de restanten van orthodox communisme, trotzkisme en maoxefsme. Het loont dus de moeite dit darwiniaans links van Griet Vandermassen te situeren. Natuurlijk zijn David Buss en Griet Vandermassen zelf ook maar ‘triggers’ die ons uitgenodigd hebben om het intellectueel beste uit onszelf te halen en ons geopend hebben voor nieuwe werelden, zo bvb. voor de wereld van de virussen en voor fenomenen zoals ‘vrouwentaal en mannenpraat’.

Doorheen een kritische beoordeling van de evolutionaire psychologie, i.e. een poging haar te situeren in de hedendaagse geschiedenis en in de impasse van deze geschiedenis, willen we een beeld schetsen van hoe natuur en cultuur in elkaar verweven en verstrengeld zijn, hoe de ‘cultuur’ op een zachte dan weer harde manier de ‘natuur’ geweld aandoet. Vandaar de titel GEDWONGEN COPULATIE, het ‘wetenschappelijke’ woord voor verkrachting. We vatten ons voornemen aan met enkele afstandelijke analyses over wetenschap, over leven en evolutie, en over psychologie. Daarna bekijken we het centrale concept van de evolutionaire psychologie, de zgn. gexebvolueerde psychologische adaptaties of mechanismen (GPA’s), zoals hierboven in onze omschrijving van evolutionaire psychologie aangehaald. Een schets van de wordingsgeschiedenis van de mens van hominide tot de vorming van de landbouwsamenleving en het ontstaan van de eerste steden zal ons daarna inzicht geven in de wijze waarop doorheen de antropogenese ‘cultuur’ de ‘natuur’ vorm heeft gegeven, desnoods met gebruik van ‘geweld’. Daarna buigen we ons over de hamvraag: wat moeten we verstaan onder ‘natuur’ en ‘cultuur’ en hoe determineren ze elkaar? En wat betekent ‘geweld’ in de context van deze relatie tussen ‘natuur’ en ‘cultuur’? Uiteindelijk komen we bij de slotbeschouwingen. In de eerste plaats gaan we in op de vraag wat een ‘darwiniaans’ feminisme en een ‘darwiniaans links’, in de zin van Peter Singer en Griet Vandermassen, ons te bieden hebben en vooral wat ze ons (b)lijken te ontnemen. En tenslotte situeren we de evolutionaire psychologie in de actuele ogenschijnlijke impasse van de vooruitgangsgedachte.

Ons werk is gewild geschreven in een ‘marxistische’ traditie: we plaatsen marxistisch tussen aanhalingstekens omdat vooral in het Nederlandstalig taalgebied het woord ‘marxisme’ verwarrende en afkerige reacties oproept. Het doet denken aan Stalin, aan het staatscommunisme van Noord-Korea, waar de mensen letterlijk in de pas lopen, of aan gewelddadige sociaal ontwrichtende klassenstrijd. Misschien hadden we uit een zekere lafheid beter een ander woord gebruikt. Over op het marxisme gexebnte politieke systemen of over de verenging van het marxistisch-filosofische begrip klassenstrijd tot een vechtpartij tussen betogende stakende arbeiders en de politie spreken we ons evenwel niet uit. Maar we beseffen wel dat van zowel het filosofisch marxisme als van de politieke praktijken die erop zijn gebaseerd, het niet helemaal (of helemaal niet) duidelijk is welke ‘onderdelen’ daarvan na 150 jaar nog overeind staan. Met het postmodernisme wordt zelfs twijfel geuit aan het ‘feit’ of de mensheid wel een geschiedenis heeft of gekend heeft, een geschiedenis met een open en onaf verleden en een (utopische) toekomst. Wij, althans in Europa, beleven onszelf niet meer als wezens die op weg zijn ergens naartoe, ergens naar de samenleving van ‘het goede leven’ dat we ons fantasmatisch nochtans goed kunnen voorstellen. Onze fantasmen inspireren ons blijkbaar niet meer tot politiek handelen. Het blijft evenwel onze onwrikbare overtuiging dat wij wel degelijk geschiedenis maken vanuit een verleden en een heden dat bol staat van de tegenstrijdigheden, en daarom noemen wij ons vertoog dat de relatie natuur-cultuur historisch benadert marxistisch. En het is dit marxisme dat verklaart waarom wij op sommige plaatsen het neutraal-wetenschappelijke pad lijken te verlaten en ons overgeven aan bespiegelingen en uitweidingen die betrekking hebben op thema’s zoals het socialisme en het kapitalisme, of de psychoanalyse van Jacques Lacan die, in onze visie, de subjectiviteit van de mens ‘beschermt’ tegen een bepaald soort wetenschappelijke benadering die het individu maar ziet als een exemplaar van een soort. Sommige eng-wetenschappelijk gevormde lezers, wars van dergelijke vieze woorden als socialisme en psychoanalyse, zullen deze bespiegelingen misschien als misplaatst ervaren. Deze lezers wil ik voorhouden dat deze thema’s binnenkort (binnen een paar jaar, een decennium, weten we veel) wel weer op de agenda zullen staan van de politiek en van de verhouding tussen wetenschap, mens en samenleving.

Wat te vrezen viel, is gebeurd. Pater Damiaan is de Grootste Belg. Een man die wel xe9xe9n en ander heeft verwezenlijkt, maar eigenlijk toch maar gewoon zijn plicht deed. Hij gaf troost aan de melaatsen en verzorgde ze tot hij er tenslotte zelf aan stierf. Zo’n man gaat recht naar het hart van arm katholiek Vlaanderen. Zoals Moeder Teresa, die ‘zich opofferde’ voor de armen in de sloppenwijken van Calcutta, hen troostte met allerlei sacramenten in hun doodsstrijd, maar met haar zusters helemaal niet inschikkelijk was om die Indische sukkelaars met geneesmiddelen te laten behandelen. En in deze tijd van cultuurrelativisme wordt ook vergeten dat Pater Damiaan de bewoners van Molokai kerstende, hen dus van hun eigen heidense gebruiken ‘verloste’ zoals het een missionaris die zichzelf respecteert, betaamt. Katholieke solidariteit heeft altijd een hypocriet kantje, zoals vanavond op het Journaal nog kon vastgesteld worden. Dokters in Amiens hebben een vrouw wiens gezicht totaal verminkt was door hondenbeten en die steeds met een masker moest rondlopen, een nieuw getransplanteerd gezicht gegeven, afkomstig van een hersendode. En wat vertellen dan die lui van de Katholieke Universiteit Leuven, die deze medische primeur mogen becommentarixebren: er stellen zich toch ethische problemen. Want de dame in kwestie zal identiteitsproblemen meemaken, zomaar met andermans gezicht rondlopen. Alsof met een masker rondlopen geen identiteitsproblemen oplevert.

Pater Damiaan, de Grootste Belg. Allemaal de fout van ons katholiek onderwijs. Ik heb de laatste maanden een paar katholiek opgevoede mensen (vrouwen uiteraard) bevraagd en zij hebben in hun onderwijs meer gehoord over Damiaan dan over Darwin, Marx en Freud samen.

Dan moet ik denken aan die bijzonder geestige zinsnede van John Bernal met betrekking tot het offeren van voedsel aan de goden in de tempels van de Oudheid: ‘Uiteraard apprecieerde de Godheid alleen de geestelijke essentie van het voedsel en moesten de priesters genoegen nemen met de materixeble overblijfselen.’

Maar ja, wie verdient dan wel die titel Grootste Belg? Wel na lang beraad kies ik voor de eerste spoorwegtrein tussen Brussel en Mechelen op 5 mei 1835, de eerste op het Europese vasteland.
Die heeft Belgixeb echt een gezicht gegeven.

[Haat is altijd een clash tussen onze geest en iemand anders lichaam!
(Cesare Pavese)

Trouvez Hortense!(Arthur Rimbaud, Illuminations)